11 LISTOPADA – NARODOWE ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI.

W wyniku trzech zaborów (1772, 1793, 1795) państwo polskie zostało wymazane z mapy Europy. Pomimo licznych powstań, nie udało się doprowadzić do odzyskania niepodległości. Dopiero światowy konflikt, w którym wzięły udział wszystkie mocarstwa zaborcze, stał się szansą na niepodległość.

W I wojnie światowej (1914 – 1918) Rosja stanęła naprzeciw sojuszu Niemiec i Austro-Węgier. W rezultacie również na ziemiach polskich wytworzyły się stronnictwa: prorosyjskie i proaustriackie. Orientację prorosyjską reprezentowali ludzie związani z Ligą Narodów i endecją (Narodowa Demokracja) z Romanem Dmowskim na czele. Za głównego przeciwnika uznawali oni Niemcy.

Koncepcja proaustriacka narodziła się w oparciu o Polską Partię Socjalistyczną z Józefem Piłsudskim na czele. Z powodu szerszej autonomii w Galicji, planowali oni wprowadzenie własnych sił zbrojnych do Królestwa Polskiego, a następnie wybuch powstania przeciwko Rosji. Na wyzwolonych terenach miał powstać zalążek państwa polskiego, które stopniowo miało odzyskać dawne terytorium.

Po wybuchu wojny Piłsudski zaproponował Austrii pomoc wojskową poprzez wywołanie powstania w Królestwie Polskim. Już w sierpniu 1914 roku granicę z Rosją przekroczył pierwszy polski oddział – Pierwsza Kadrowa Kompania Strzelców. Wysiłki Piłsudskiego były jednak nadaremne – ludność miała dość zrywów i nie udało się wywołać powstania. Postanowiono zatem stworzyć Legiony Polskie. Brały one czynny udział w walkach na frontach I wojny światowej. W przypadku endecji działalność polityczna nie przyniosła rezultatów. Utworzono co prawda komitety obywatelskie i Komitet Narodowy Polski, ale Rosjanie zignorowali je.

Pierwszym widocznym efektem działalności politycznej na rzecz sprawy polskiej był „Akt 5 listopada” z 1916 roku ustanowiony przez władze niemieckie w zajętej już rok wcześniej Warszawie. Proklamował on ”samodzielne Królestwo Polskie”, utworzone z ziem zaboru rosyjskiego. Oczywiście, tak naprawdę, chodziło o zachęcenie Polaków do walki przeciwko Rosji, a deklaracja była tylko wabikiem na rekrutów. Powstały jednak początki organizacji państwa w postaci Tymczasowej Rady Stanu pełniącej funkcję rządu.

Kolejnym przełomem była rewolucja w Rosji w lutym 1917 roku. Władze rewolucyjne postanowiły możliwie dużo obiecać, a potem po ustabilizowaniu się sytuacji ”renegocjować” swoje decyzje. Powstały nowe polskie jednostki: Dywizja Strzelców Polskich (kwiecień 1917), I Korpus Polski (lipiec 1917) oraz armia polska we Francji (czerwiec 1917).

Kiedy Polacy mieli już własne siły zbrojne, państwa centralne zauważyły zagrożenie. Polskie jednostki miały złożyć przysięgę wierności. W wyniku odmowy rozwiązano I i III brygadę legionów, a żołnierzy internowano. Piłsudski znalazł się w Magdeburgu. Ponieważ państwa centralne pokonały Rosję, Polacy przestali być potrzebni jako samodzielny naród. Spowodowało to spadek zainteresowania sprawą polską.

Jednakże Rosja, podpisując traktat brzeski w marcu 1918 roku kończący wojnę przeciwko Niemcom i Austro-Węgrom, spowodowała zerwanie wszelkich zobowiązań zachodnich aliantów. Teraz to państwom Ententy zaczęło zależeć na silnej Polsce. Ponadto polskie oddziały w armii austriackiej zbuntowały się, a przez Królestwo Polskie przetoczyła się fala strajków.

Koniec I wojny spowodował chaos w całej Europie. Na terenach zaborczych rozpoczęło się spontaniczne rozbrajanie wycofujących się oddziałów niemieckich. Jednocześnie powstawały liczne ośrodki polityczne w polskich miastach. Powołanie Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej w nocy 6/7 listopada 1918 roku było pierwszą poważną próbą utworzenia niepodległych władz polskich.

Przełomowym momentem było przybycie do Warszawy Józefa Piłsudskiego w dniu 10 listopada 1918 roku. Został on mianowany naczelnym dowódcą Wojska Polskiego. Politycy w kraju porozumieli się z przebywającym na emigracji rządem Romana Dmowskiego i utworzono w Warszawie rząd z Jędrzejem Moraczewskim na czele. Wydał on dekret 22 listopada 1918 roku mianujący Piłsudskiego Tymczasowym Naczelnikiem Państwa.

Skupiając pełnię władzy w jednym ręku udało mu się ustabilizować sytuację w kraju. Było to praktyczne uzyskanie niepodległości, potwierdzone następnie w licznych walkach zarówno na Ukrainie, jak i w wojnie z bolszewikami. Wywalczone ziemie zostały później przyznane naszemu państwu. Warto na koniec podkreślić, że w latach 1918 – 1921 Polacy walczyli o granice swojego państwa w Powstaniu Wielkopolskim (1918-1919), trzech Powstaniach Śląskich (1919 – 1921) oraz w wspomnianej już wojnie z bolszewicką Rosją (1919-1921).

Jutro, w dniu 11 listopada 2021 roku, uczcijmy ich pamięć !

(Mariusz Sak)

   

Komentarze użytkowników  
 

Średnia ocen użytkowników

   (0 głos)

 


Dodaj komentarz!
Tylko zalogowani użytkownicy mogą komentować artykuły. Zaloguj się lub zarejestruj.

Nie komentowano



mXcomment 1.0.7 © 2007-2021 - visualclinic.fr
License Creative Commons - Some rights reserved
11 LISTOPADA – NARODOWE ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI.

PDF Drukuj
 
Aktualności
Reklama
free pokerfree poker

INTERNET XXI WIEKU

Reklama

Deklaracja dostępności

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

Kalendarz


Dzisiaj jest: Niedziela
5 Grudnia 2021
Dzień Wolontariusza
Imieniny obchodzą
Anastazy, Gerald, Geraldyna, Kryspina,
Krystyna, Pęcisława, Saba

Do końca roku zostało 27 dni.
Zodiak: Strzelec

Kto nas odwiedza

Naszą witrynę przegląda teraz 315 gości 

© 2010 Zespół Szkół w Garbnie.

Zawartość serwisu jest chroniona prawami autorskimi.

Licznik odwiedzin

Dodatki na stronę